“Ömrümün baharı solmuş, çürüyor.” dizesindeki altı çizili sözcük ile “gençlik dönemi” kastedilmiştir.
Somut anlamlı sözcüklerin soyut anlamda kullanılması mecaz anlama yol açar.
“Mahalle, semt, ilçe, il, bölge” sözcükleri genelden özele doğru sıralanmıştır.
“Rüyamdan ağlayarak uyanmışım.” cümlesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
“İşitmem vapur düdüklerini, martı çığlıklarını.” dizesindeki altı çizili sözcük somut anlamlıdır.
“Büyük balık küçük balığı yutar.” atasözünde nicel anlamlı sözcüklere yer verilmiştir.
Nitel anlam; ölçülemeyen, miktarı tespit edilemeyen, sayılamayan varlık veya durumları ifade eder.
Sözcüğe canlılık, anlamsal derinlik kazandırmak mecaz anlamın temel amacıdır.
“Edebiyatımızın ünlü kalemlerinden biridir.” cümlesindeki “kalem” sözcüğü gerçek anlamdadır.
Yalnızca Türkçe sözcükler terim anlamlı olabilir.
“Yüzünde çizgiler çoğalmıştı.” cümlesindeki altı çizili sözcük “artmak” anlamında kullanılmıştır.
“Çanakkale Boğazı’nı vapurla geçtik.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
Sözcükler kullanıldıkları cümleye göre farklı anlamlar kazanabilir.
Bir sözcüğün terim anlam olması için gerçek anlamda kullanılması gerekir.
“Başka bir yol denemelisin.” cümlesindeki “yol” sözcüğü soyut anlamda kullanılmıştır.
“Havada kömür kokusu var.” cümlesindeki altı çizili sözcük gerçek anlamda kullanılmıştır.
Anlamca daha dar kapsamlı olan sözcüklere ise genel anlamlı sözcüklerdir.
“İnsan, dünya, rüzgâr” sözcükleri Türkçe sözcüklerdir.
“İlham perisinin ayak seslerini duyuyorum.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
“Nihayet damlarda leylekler göründü.” dizesindeki altı çizili sözcük “önce” anlamına gelmektedir.
“Bu yaz tatil yapamayacağıma yanıyorum.” cümlesindeki altı çizili sözcük mecaz anlamdadır.
“Şafağa doğru otomobil sesi duyuldu.” cümlesindeki “doğru” sözcüğü “hakikat” anlamındadır.
“Kırmızı tuğlalar altı köşeli.” dizesinde soyut anlamlı bir sözcüğe yer verilmiştir.
“İnce bir davranış” söz grubundaki “ince” sözcüğü cümleye “ayrıntı” anlamı katmıştır.
“Romanları buram buram duygusallık kokar.” cümlesinde terim anlamlı bir sözcük kullanılmıştır.
